४ असोज, काठमाडौं । भदौ अन्तिम साता अवकाश पाएका अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगका प्रमुख आयुक्त नवीन घिमिरेको कार्यकालबारे टिप्पणी सुनिन्छ- मुद्दाको संख्या त बढ्यो तर गुणस्तर बढेन । अलिकडा आलोचकहरू चाहिँ राम्रै प्रशासकको छवि बनाएका घिमिरेले अख्तियारमा आएपछि सानालाई डाम्ने र ठूलासँग काम्ने गरेको टिप्पणी गर्छन् ।
अख्तियारको प्रमुख आयुक्तमा लोकमानसिंह कार्कीको नियुक्तिलाई असंवैधानिक भन्दै सर्वोच्च अदालतमा रिट दायर गरेका अधिवक्ता ओमप्रकाश अर्याल घिमिरेको कार्यकालको समीक्षा गर्दै भन्छन्, ‘जसले नियुक्ति दिए, उनकै सेवा गर्नुभयो । ठूला प्रकरणमा घिमिरे चुक्नुभयो ।’
अख्तियारमा लोकमानको जगजगी चलेका बेला अर्यालले रिट दर्ता गरेका थिए । त्यतिबेला सार्वजनिक पदमा रहेका मै हुँ भन्नेहरूले पनि लोकमान बिरुद्व बोल्न दश पटक सोच्नपर्ने अवस्था थियो ।
लोकमानको बहिर्गमनपछि यो संवैधानिक आयोगको अवस्था, चुनौती, जनअपेक्षालगायतका विषयमा लोकमानविरुद्व लड्नेमध्येका एक अर्यालसँगको संवाद :
प्रमुख दलहरूले सर्वसम्मतिबाट अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगमा ल्याएका लोकमानसिंह कार्की भ्रष्टाचार निवारण गर्ने निकायका लागि सही पात्र होइनन् भन्ने तपाईँलाई कुन बिन्दुबाट लाग्यो ?
पञ्चायतकालीन भ्रष्टाचार निवारण आयोगलाई अभियोजन, निर्णय र कार्यान्वयन आफैं गर्ने अधिकार थियो । त्यो आफैंमा प्राकृतिक न्यायको सिद्धान्त विपरीत थियो । त्यतिबेलाको आयोग राजनीतिक उद्देश्य प्रेरित थियो भन्ने देखिन्छ ।
२०४७ सालको संविधानपछि अख्तियारको बलियो संवैधानिक हैसियत बन्यो । संवैधानिक र कानूनी हिसाबले प्रश्न उठाउनुपर्ने केही पनि थिएन । २०६३ सालको संविधानमा आयोगको पदाधिकारी हुनका लागि उच्च नैतिक चरित्र, विषय विज्ञता, ख्यातिप्राप्त हुनुपर्ने लगायतका विशेषता थपिए । तर, पात्र संविधानले परिकल्पना गरेअनुसारको ल्याइएन ।
२०६६ देखि २०६९ सालसम्म अख्तियार प्रमुखको पद खाली राखियो । केका लागि भन्दा सबै दल सहमत हुने पात्रको खोजी गर्न । अनि सबभन्दा बदनाम र ल्याउनै नहुने मान्छे ल्याएर राखे । जनताको आन्दोलन दमन गरेको, राज्यकोष रकम दुरुपयोग गरेको, २० वर्षको कार्यअनुभव पनि नपुग्ने कुख्यात व्यक्ति रोजे । पहिले अख्तियार आफैंले मुद्दा चलाएको व्यक्तिमा दलहरूबीच सहमति जुट्यो ।
संवैधानिक परिषदसम्बन्धी ऐनको दफा ५ अनुसार जनभावना, इमान्दारी, सामाजिक प्रतिष्ठा पनि हेरिएन । संविधानअनुसार नमिल्ने र जनताले पनि नपचाउने व्यक्तिलाई अख्तियारको प्रमुख आयुक्त बनाउने कुकाम भयो ।
