रेडक्रसले २३३ टिनका अस्थायी आवास बनाएयो छ ।
खगेन्द्रबहादुर सिंह,
डोटी/२०७९ कार्त्तिक २२ गते राती २ बजेर १२ मिनेटमा खप्तड राष्ट्रिय निकुञ्ज क्षेत्रमा केन्द्रबिन्दु बनाएर गएको भूकम्पका कारण पूर्बीचौकी गाउँपालिका वडा नम्बर- ३, गैरागाउँका ६ जनाले ज्यान गुमाएका थिए भने ७ जना घाईते भएका थिए । राष्ट्रिय भुकम्प मापन केन्द्रका अनुसार डोटीस्थित खप्तड राष्ट्रिय निकुञ्ज क्षेत्रमा केन्द्रविन्दु बनाइ ६.६ म्याग्निच्युडको भूकम्प जाँदा सो क्षेत्रका सयौं घर भत्किएका थिए ।
भूकम्पले थिलोथिलो भएको उक्त क्षेत्र अहिले बिस्तारै तङ्ग्रीेदै आएको छ । भूकम्पले पूर्बीचौकी गाउँपालिकाका सबैजसो वडाका बस्तीहरु तथा दिपायल सिलगढी नगरपालिका, आदर्श गाउँपालिका तथा सायल गाउँपालिकामा समेत क्षेति पुर्याएको थियो । भूकम्पबाट प्रभावित भइ घरवार बिहिन भएका गैरागाउँ, काँडामाण्डौ लगायतका बस्तीहरुका घरपरवारहरु केहि महिनासम्म विभिन्न संघ संस्थाहरुले दिएका त्रिपालमुनी बसेका थिए ।
केहि महिना त्रिपालमुनी बस्दै आइरहेका परिवारहरु अहिले टिनले बनेका घरहरुमा बसिरहेका छन् । बिहिबार राति बाजुरा केन्द्रबिन्दु बनाएर आएको ५.९ म्याग्निच्युडको भूकम्पको डोटीमा समेत धक्का महसुस भएका थियो । तर बिहिबारको भूकम्पको धक्काले उनीहरुले कुनै किसिमको डरत्रासको महसुस गरेनन् । भूकम्पको धक्का महसुस भएपनि ढुक्कसंग सुतेको स्थानीय टीका लुहारले बताए । त्रिपालबाट अस्थायी घरमा बस्नुपर्दा साह्रै खुसि महसुस भएको लुहारले बताए ।
नेपाल रेडक्रस सोसाइटी डोटी शाखाद्वारा निर्माण भएका टिनका अस्थायी आवासका कारण अहिले भूकम्प प्रभावित क्षेत्रका परिवारहरु ढुक्कसंग रात कटाइरहेको छन् । रेडक्रस सोसाइटीले अहिले भूकम्पबाट बढी प्रभावित क्षेत्र पूर्बीचौकी गाउँपालिकाको गैरागाउँ, काँडामाडौ लगायत आसपासका वडाहरुमा टिनका अस्थायी आवास निर्माण गरेको छ ।
रेडक्रसले टिनका दुई सय ३३ वटा अस्थायी घरहरु निर्माण गरेको छ । एउटा शौचालय सहित दुईवटा कोठा भएको टिनका घर निर्माणको लागि सहयोग गरेको नेपाल रेडक्रस सोसाइटी डोटी शाखाका सभापति खडकबहादुर खड्काले जानकारी दिए । प्रति परिवारलाई जम्मा ९८ हजार छ सय रकम उपलब्ध गराइएको खड्काले बताए । भूकम्प गएदेखिनै रेडक्रसले विभिन्न किसिमका राहत बितरण गर्दै आएरहेको छ ।
टिनको अस्थायी घर निमाणर्का लागी ७३ हजार ६ सय, पोषणयुक्त खानेकुरा तथा आवश्यकता अनुसार तत्कालै खर्च गर्नका लागि १५ हजार र हेन्डवास स्टेसन निमाणर् गरेवाफत चार हजार तथा शौचालय बनाउनका लागि १० हजार प्रदान गरिएको रेडक्रस सोसाइटी डोटी शाखाका मन्त्री सुवास श्रेष्ठले बताए । आवास निर्माण गरेवाफत प्रत्येक परिवारको व्यक्तिको खातामा सिधै रकम पठाइएको श्रेष्ठले जानकारी दिए ।
उक्त भूकम्पमा परी एकै परिवारका ४९ वर्षिय प्रेम बोहरा र उनकी १४ वर्षिया छोरी तुल्सि बोहराको ज्यान गएको थियो भने प्रेमकी श्रीमति बिष्नादेवी बोहरा गम्भिर घाईते भएकी थिइन् । हाल स्वास्थ्य लाभ गरिरहेकी बिष्नादेवी मृत्यु भएका श्रीमान् र छोरीलाई सम्झिँदै टिनको अस्थायी घरमा रात कटाइरहेकी छन् । हामीसंग कुरा गर्दै बिष्नादेवीे आफुमाथि यति ठुलो विपद् पर्दा समेत सरकारले खासै नहेरेको गुनासो पोखिन् । रेडक्रसका कारण रात काट्न केहि राहत भएपनि दिर्घकालिन रुपमा समस्याको समाधानमा सरकारले सहयोग गर्नुपर्ने उनले बताइन् ।
अहिले टिनको घरमा आनन्दसंग बसिरहेको भएपनि हावाहुरी आयो भने कतै उडाएर लैजान्छकी भन्ने डर अझै रहेको स्थानीय बिर्मादेवी भुलले बताइन । उनले सरकारबाट कुनै ठोस निती ल्याएर भूकम्प पिडितहरुका लागि स्थायी रुपमा बस्तीहरु बिस्तार गर्नुपर्ने बताइन । अस्थायी आवासमा टिन, ट्रस्ट तथा काठको प्रयोगरी निर्माण भरिएका छन् ।
कार्त्तिक २२ गते राति गएको भूकम्पले डोटी जिल्लाभरी एक हजार आठ सय घरहरुमा बस्नै नहुनेगरी क्षति पुर्याएको थियो । विभिन्न संघ संस्थाले राहत स्वरुप विभिन्न कार्यक्रमहरु गरिरहेका भएपनि सरकारले भने अझै ठोस नीति ल्याएर काम अगाडि बढाएको छैन । ‘हाम्रो आग्रहमा सरकारले कात्र्तिक २२ गते आएको भूकम्पबाट प्रभावित क्षेत्रलाई हेर्ने गरी पुनःनिर्माणको कार्यालय स्थापना भएको छ ।’, पूर्बीचौकी गाउँपालिकाका अध्यक्ष रामप्रसाद उपाध्यायले भने, ‘उहाँहरुको पुनःस्थापना र स्थायी बसोबासका लागि संघिय सरकार, प्रदेश सरकारसंग हामीले पटक पटक भन्दै आइरहेकाले अब आउन बजेटमा सम्बोधन हुने आस्वाशन पाएका छौं ।’ पालिकाबाट पनि भ्यायसम्म सहयोग हुने उनले बताए ।
‘नेपाल सरकारबाट पाउने स्थायी पुनःस्थापनाको लागि हामीले आफ्नो तर्फबाट सकिने पहल गर्दै आएका छौं ।’, डोटी जिल्लाका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी दीर्घराज उपाध्यायले भने, ‘स्थानीय सरकार र प्राधिकरणका प्राबिधिकहरुको सल्लाहमा भूकम्प प्रतिरोधात्मक घरहरु निर्माणको लागि हामी सबैले पहल गर्नुपर्छ र केहि ढीलो भएपनि सरकरले यो अभियानलाई अगाडि बढाउनेनै छ ।
